boni logo
boni logo

Terugleverboete 2026: 3 keuzes voor het juiste aantal zonnepanelen

Duurzame energie-installaties

Plattelandsmagazijn met zonnepanelen en velden onder een blauwe bewolkte hemel

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig nu de terugleverboete in 2026 gewoon doorloopt en de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt? Een gemiddeld huishouden verbruikt volgens Milieu Centraal 2.430 kWh per jaar, en daarvoor zijn doorgaans zes tot acht panelen genoeg. Toch is dat niet meer automatisch het slimste aantal. Stroom die je teruglevert, levert straks weinig op en kost bij veel leveranciers geld. Reken daarom op het deel dat je zelf verbruikt. Bepaal daarna pas of extra panelen, een thuisbatterij of slim schakelen loont.

Waarom klopt de oude vuistregel voor je aantal panelen niet meer?

Jarenlang was het advies simpel: deel je jaarverbruik door de opbrengst per paneel. Door saldering maakte het niet uit wanneer je stroom opwekte. Een kWh die je in juli teruggaf, streepte je in december weg tegen je verbruik.

Die rekensom verdwijnt. Volgens de Rijksoverheid kun je vanaf 2027 zelf opgewekte stroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik. Voor teruglevering krijg je wel een vergoeding.

De terugleverboete is geen boete van de overheid, maar de volksnaam voor de terugleverkosten die je energieleverancier rekent voor stroom die je aan het net levert. Het echte probleem is dus niet het aantal panelen op zich. Het gaat om de verhouding tussen wat je opwekt en wat je op dat moment zelf gebruikt. Dek je op jaarbasis precies 100%, dan lever je in de zomer veel terug en koop je in de winter alsnog stroom in.

Wat verandert er in 2026 en 2027 voor zonnepanelenbezitters?

Drie veranderingen komen tegelijk. De eerste zijn de terugleverkosten. Uit onderzoek van de ACM (2025) blijkt dat die kosten niet onredelijk zijn als je ze vergelijkt met wat leveranciers zelf kwijt zijn. Wel rekenen leveranciers ze op heel verschillende manieren door. Daarom wil de toezichthouder dat ze per teruggeleverde kWh worden berekend.

De tweede is de belasting. Vanaf 2027 betaal je energiebelasting en btw over alle stroom die je afneemt, en niet meer alleen over wat er na saldering overblijft. Elke kWh die je zelf gebruikt in plaats van inkoopt, bespaart je dus het volle tarief inclusief belasting.

De derde is het beleid. Volgens Ondernemersplein wil het kabinet dat je zelfopgewekte stroom zoveel mogelijk direct zelf gebruikt, omdat dat het net minder belast. Volgens het CBS (2025) lag er eind 2024 gemiddeld 1,4 kWp aan panelen per woning, woningen zonder panelen meegeteld. Veel daken zijn dus nog leeg. Wie nu nog moet kiezen, kan meteen rekenen met de nieuwe regels.

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig? Deze 3 keuzes bepalen het aantal

Begin met je jaarverbruik. Dat staat op je jaarafrekening of in de app van je slimme meter. Als vuistregel levert een paneel van rond de 430 Wp in Nederland doorgaans 350 tot 390 kWh per jaar op, afhankelijk van ligging, hellingshoek en schaduw. Bij 2.430 kWh kom je dan uit op zes tot zeven panelen. Een gezin met 4.000 kWh komt uit op tien tot twaalf. Daarna maak je drie keuzes.

1. Reken op zelfverbruik, niet alleen op jaarverbruik

Zonder batterij of slimme sturing gebruikt een huishouden in de praktijk ruwweg een kwart tot een derde van de eigen opwek direct zelf. De rest gaat het net op. Elk paneel boven je jaarverbruik levert dus vooral extra teruglevering op, met de bijbehorende kosten. Leg je panelen op oost en west in plaats van alleen op zuid, dan spreid je de opwek over ochtend en middag en gebruik je er meer van zelf. Op een boerderijdak legde Boni Installaties op die manier 52 panelen oost/west met SolarEdge.

2. Bepaal of een thuisbatterij je aantal verandert

Een thuisbatterij slaat overdag het overschot op en geeft die stroom 's avonds weer aan je huis. Daardoor verschuift het beste aantal panelen. Met opslag kan iets ruimer leggen zinvol zijn, zonder opslag juist niet. Of een batterij zich terugverdient, hangt af van je contract. Bij een dynamisch contract speel je ook in op de uurprijzen. Bij een vast contract draait het vooral om minder teruglevering. Laat beide scenario's doorrekenen voordat je panelen bijlegt.

3. Verschuif grote verbruikers naar de zon

Een elektrische auto vraagt doorgaans 1.800 tot 3.000 kWh extra per jaar, afhankelijk van hoeveel je rijdt. Laad je overdag op zonnestroom, dan kun je meer panelen kwijt zonder dat je teruglevering hard oploopt. In het artikel over zonnepanelen combineren met een laadstation lees je hoe dat werkt. Pas wel op met verwarmen. Een airco als aanvulling op je cv-ketel gebruikt vooral stroom in het stookseizoen, juist wanneer je panelen weinig opwekken.

Wat check je voordat je panelen bijlegt of een thuisbatterij koopt?

Wie wil weten hoeveel zonnepanelen hij nodig heeft na 2027, loopt deze punten langs:

  • Dagprofiel uit je slimme meter: hoeveel je overdag afneemt, bepaalt hoeveel zonnestroom je zelf kunt gebruiken.

  • Terugleverkosten in je contract: reken met het bedrag dat jouw leverancier per teruggeleverde kWh vraagt, niet met een gemiddelde.

  • Ligging en schaduw: een schoorsteen of boom die 's middags schaduw geeft, kost meer opbrengst dan je verwacht.

  • Omvormervermogen: dat moet passen bij je panelen en bij een eventuele latere batterij, bijvoorbeeld via een hybride omvormer.

  • Ruimte in de meterkast: een batterij of laadstation vraagt vaak een extra groep.

  • Verbruik in de komende jaren: een auto of warmtepomp verandert de rekensom flink.

  • Installatie volgens NEN 1010: een erkende vakman voorkomt brandrisico en problemen met je verzekering.

Welke fouten maak je bij het kiezen van het aantal panelen?

De grootste fout is in paniek te weinig panelen leggen. Zonnestroom die je zelf gebruikt, blijft na 2027 het volle stroomtarief waard, inclusief belasting. Een kleine installatie die bijna alles direct in huis gebruikt, kan dus heel goed renderen.

De tweede fout is het omgekeerde: het dak vol leggen omdat het kan. Zonder batterij of extra verbruik overdag betaal je dan terugleverkosten voor een groot deel van je opbrengst.

De derde fout is een thuisbatterij kopen alleen om de terugleverboete te ontlopen, zonder rekensom. Bij weinig teruglevering kan de besparing te klein zijn voor de investering. Vergelijk ook nooit alleen jaartotalen. Op de vraag hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, vind je het antwoord in je uurverbruik, niet in één getal op je jaarafrekening.

Veelgestelde vragen

Heeft 5 zonnepanelen zin?

Vijf panelen hebben zin voor een klein huishouden of als je dak weinig ruimte heeft. Bij een verbruik rond 1.500 kWh dekken ze een groot deel van je stroom. Je gebruikt bijna alles direct zelf, dus je hebt weinig last van terugleverkosten.

Hoeveel kost het om 12 zonnepanelen te plaatsen?

De prijs voor 12 panelen hangt af van het type paneel, de omvormer en je dak. In de praktijk ligt een complete installatie vaak ergens tussen €3.500 en €5.500, maar een plat dak of een staaldak kan meer kosten.

Hoeveel capaciteit hebben zonnepanelen?

Het vermogen per paneel staat in wattpiek (Wp). Nieuwe panelen zitten meestal rond 450 tot 480 Wp. Acht van zulke panelen leveren in Nederland doorgaans zo'n 3.060 tot 3.456 kWh per jaar, afhankelijk van ligging en schaduw.

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor 6.000 kWh?

Bij 6.000 kWh, bijvoorbeeld in een woning zonder gas of met een elektrische auto, kom je met de vuistregel uit op vijftien tot zeventien panelen. Juist bij zo'n groot verbruik loont het om laden en verwarmen zoveel mogelijk overdag te doen. Anders lever je in de zomer veel terug en koop je in de winter veel in.

Wat gebeurt er met mijn bestaande zonnepanelen na 2027?

Je bestaande panelen blijven gewoon stroom leveren, alleen verandert de afrekening. Voor teruggeleverde stroom krijg je een terugleververgoeding. Volgens de ACM heeft de Tweede Kamer een verbod op een negatieve vergoeding in de Energiewet opgenomen.

Waar begin je met jouw berekening?

Kijk eerst in je slimme meter hoeveel stroom je overdag gebruikt. Bepaal daarna of extra panelen, een thuisbatterij of slim laden het meeste oplevert. Zo krijg je een eerlijk antwoord op de vraag hoeveel zonnepanelen je nodig hebt.

Een InstallQ-erkend installatiebedrijf kan voor jouw dak en verbruik uitrekenen welk aantal panelen zinvol is, met en zonder thuisbatterij. Als InstallQ-erkend installatiebedrijf installeert het volgens de NEN-normen. Wil je weten wat dit voor jouw woning betekent? Vraag een persoonlijke berekening aan voor het aantal zonnepanelen dat bij jouw verbruik past.

Veelgestelde vragen over het aantal zonnepanelen

Hoeveel zonnepanelen heb ik gemiddeld nodig?

Dat hangt af van je jaarlijkse stroomverbruik, het vermogen van de panelen en de ligging van je dak. Bij een verbruik van 3.000 kWh per jaar zijn in 2026 zijn vaak ongeveer 7 tot 9 moderne zonnepanelen nodig. Gebruik je ook een warmtepomp, elektrische auto of airco, dan kan een groter systeem passend zijn.

Hoeveel stroom levert één zonnepaneel per jaar op?

Een modern paneel van ongeveer 450 tot 480 Wp levert in Nederland gemiddeld circa 380 tot 430 kWh per jaar op. De werkelijke opbrengst hangt onder meer af van de oriëntatie, hellingshoek, schaduw en kwaliteit van de installatie.

Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen?

Veel daken zijn geschikt, ook wanneer ze niet perfect op het zuiden liggen. Panelen op een oost-westdak kunnen juist zorgen voor een betere verdeling van de productie over de dag. Wel zijn beschikbare ruimte, schaduw, dakconstructie en de staat van de groepenkast belangrijk om vooraf te beoordelen.

Kan ik beter meer panelen plaatsen dan mijn huidige verbruik?

Dat kan verstandig zijn als je verwacht binnenkort meer elektriciteit te gebruiken, bijvoorbeeld door een elektrische auto, warmtepomp of inductiekookplaat. Houd er wel rekening mee dat teruglevering na het stoppen van de salderingsregeling minder aantrekkelijk wordt. Stem extra capaciteit daarom af op je toekomstige verbruik en mogelijkheden om stroom direct te gebruiken of op te slaan.

Heb ik een thuisbatterij nodig bij zonnepanelen?

Een thuisbatterij is niet altijd noodzakelijk. Hij kan helpen om meer eigen zonnestroom op een later moment te gebruiken, bijvoorbeeld in de avond. Of dit financieel interessant is, hangt af van je verbruikspatroon, energiecontract, terugleverkosten en batterijcapaciteit. Een berekening voor jouw situatie geeft hierin het beste inzicht.

Wat gebeurt er als ik meer stroom opwek dan ik gebruik?

Stroom die je niet direct verbruikt, gaat terug naar het elektriciteitsnet. Tot en met 2026 kun je deze stroom nog salderen. Daarna ontvang je voor teruglevering een vergoeding van je energieleverancier. Sommige leveranciers rekenen daarnaast terugleverkosten.

Moet mijn meterkast worden aangepast?

Bij een kleinere zonnepaneleninstallatie is dat niet altijd nodig. Bij grotere systemen, een warmtepomp, laadpaal of thuisbatterij kan uitbreiding van de groepenkast of aanpassing van de aansluiting wel nodig zijn. Een installateur controleert dit vooraf.

Conclusie

Het juiste aantal zonnepanelen bepaal je niet alleen op basis van je huidige jaarverbruik. Ook je dak, dagelijkse stroomverbruik, toekomstige plannen en de veranderingen in de salderingsregeling spelen mee. Zeker vanaf 2027 wordt het belangrijker om zonnestroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken.

Met een berekening op maat voorkom je dat je te weinig capaciteit plaatst, maar ook dat je onnodig veel stroom teruglevert. Zo kies je een zonnepaneleninstallatie die past bij jouw woning, verbruik en plannen voor de toekomst.

Bronnen